Vào những ngày đầu tháng 4, chúng tôi có dịp về Định Mỹ, một xã đã và đang tiếp tục tiến trình xây dựng nông thôn mới của huyện Thoại Sơn (An Giang).

Khi đặt chân đến vùng đất bạc ngàn lúa ở nơi này, thật trân trọng và đáng quý biết bao khi chúng tôi bất ngờ chứng kiến thành quả lao động của nhà nông, điều này không thể phủ nhận được tinh thần lao động cật lực của bà con nông dân. Một trong những nông dân tiêu biểu được nhắc nhiều trong phong trào chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, thâm canh tổng hợp, sản xuất lai tạo cho ra nhiều giống lúa triển vọng phải kể đến anh Trần Thái Hưng, người được tôn vinh là tỷ phú nhà nông trên vùng đất núi anh hùng.

Sinh năm 1963, là hội viên Hội nông dân xã Định Mỹ nhiều năm liền anh Hưng được công nhận là nông dân sản xuất kinh doanh giỏi nhưng khi hỏi về chuyện làm ăn anh Hưng thường hay khiêm tốn, ít nói về mình. “Từ chuyện gia đình có 10 mẩu đất dùng để sản xuất nông nghiệp, nhờ có chủ trương chuyển đổi sản xuất 3 vụ cộng với những chính sách ưu đãi của ngành nông nghiệp, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật đến tận ruộng nông dân, anh Hưng bắt đầu chuyển sang làm lúa giống. Đây là cơ hội bất ngờ giúp anh Hưng đổi đời rồi trở thành tỷ phú nhà nông”, anh Nguyễn Minh Hoàng, Chủ tịch Hội nông dân xã Định Mỹ tiết lộ.

Nông dân Võ Văn Quýt, 60 tuổi, nhà ở dưới chân sườn núi Cấm, ấp Ba Xoài, xã An Cư, huyện Tịnh Biên trồng 2 công lá mối (lá sương sâm) dưới tán xoài, cho thu nhập 20 triệu đồng/năm. Hiện, giá lá mối dao động ở mức 60.000 đồng/kg, thời điểm hút hàng lên đến 80.000 đồng/kg.

• Ông út Quýt cho biết, lá mối là loại dây leo mọc nhiều ở vùng đồi núi. Thường vào mùa mưa, dân nghèo đi hái lá mối về bán cho khách du lịch. Thấy lá mối bán chạy và được thương lái mua mạnh nên ông tìm củ lá mối về trồng, không ngờ lại cho thu nhập cao.
• Ông cho biết, loại này chịu được các loại thuốc phun xịt trên cây xoài và có lợi ích kinh tế. Lá mối cho thu hoạch nửa tháng một lần, ít chi phí, ít tốn công chăm sóc, hầu như lợi nhuận gần 100%. Trên núi Cấm, nhiều hộ gia đình phát rẫy trồng lá mối xen canh dưới tán rừng đem lại thu nhập khá cao.

Nguồn: Báo an Giang

Dành dụm mỗi ngày 3.000 đồng từ đồng lương công nhân, qua 10 năm với số vốn 20 triệu đồng, anh đã khởi nghiệp nghề nuôi cá kiểng thành công và hiện nay sở hữu cơ sở nuôi cá trị giá gần 200 triệu đồng.

Anh Đặng Quang Dũng (ngụ ấp 3, xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh - TPHCM) cho biết: “Tôi mà xa đàn cá bảy màu, chăm khó như chăm con mọn của mình nửa ngày là chúng sẽ ngửa bụng chết ngay”. 

Nhận xét về anh Dũng, chị Lê Cẩm Vân, cán bộ khuyến nông xã Tân Nhựt đồng thời là bạn học của anh, nói gói gọn trong ba từ “rất chịu cực!” Chị Vân còn nhớ khi anh Dũng bắt đầu đi làm hồ phụ giúp gia đình, anh đi bằng xe đạp. Có những hôm anh phải đạp xe mấy chục cây số từ nhà ra công trình xây dựng ở quận Thủ Đức hoặc xa hơn nữa. Về chuyện này, anh Dũng cho biết thêm: “Ngán nhất là những hôm tăng ca để đổ sàn xong gặp trời mưa, đạp về đến nhà có khi đã 23 giờ. Những hôm ấy tôi chỉ ngủ được 5-6 giờ lại lồm cồm thức dậy đạp xe đi làm”.

Từ một nông dân nghèo phải chạy ăn từng bữa, anh Nguyễn Xuân Khanh (Phú Châu, Ba Vì) đã tìm ra con đường làm giàu bằng mô hình chăn nuôi bò sữa mới.

Nhắc đến anh Nguyễn Xuân Khanh (xã Phú Châu, huyện Ba Vì), người dân ở đây đều nói về một tấm gương điển hình trong chăn nuôi bò sữa. Sinh ra trong gia đình nghèo, anh Nguyễn Xuân Khanh không có điều kiện học hành, vất vả với nghề nông, rồi đi bộ đội. Năm 1984, anh rời quân ngũ về quê, xoay xở đủ nghề kiếm ăn, thế nhưng cái khó không thôi đeo bám.

Rồi, anh lập gia đình, vợ chồng chắt chiu vay mượn mua được chiếc xe công nông chạy thuê kiêm bán vật liệu xây dựng. Nghề cực nhọc, song chỉ vì một cú lừa quỵt nợ, hai vợ chồng thành tay trắng.

Nhiều năm liền, anh Văn Thành Trưởng ở ấp Hiệp Phú, xã Hiệp Đức (Cai Lậy, Tiền Giang) đã chủ động xử lý để sầu riêng ra hoa trái vụ, khắc phục trình trạng được mùa mất giá, thu lợi nhuận 360 triệu đồng/năm.

Trước đây, gia đình anh Trưởng canh tác 9.000m2 ruộng sản xuất 3 vụ lúa/năm, năng suất bấp bênh. Năm 2003, sau khi có hệ thống đê bao khép kín, anh chủ động lên mô trồng 195 gốc sầu riêng hạt lép giống Ri 6, dưới ruộng cấy lúa theo phương thức lấy ngắn nuôi dài, đồng thời tận dụng rơm, rạ ủ hoai bón gốc, giúp cây phát triển.

Sau 5 năm cây cho trái, anh lên mương để tiện việc chăm sóc. Hàng năm, vào khoảng tháng 5 âm lịch, sầu riêng cho thu hoạch sản lượng cao nhưng do đây là mùa thuận nên hàng dội chợ, thương lái ép giá. Thông qua tập huấn khuyến nông, anh chủ động xử lý cho cây ra hoa trái vụ bằng cách sau mỗi vụ thu hoạch, tỉa những cành, chồi thừa, chú trọng bón phân chuồng, phân hữu cơ, phân sinh học,... Đồng thời, anh phun thuốc bảo vệ thực vật phòng trừ sâu bệnh, dưỡng lá, giúp cây phục hồi và ra đọt non đồng loạt.

Với mô hình nuôi sinh thái xen ghép các loại cá, tôm, cua, ông Võ Diên (thôn Tân An, thị trấn Thuận An, TP. Huế) đã có được nguồn thu nhập hấp dẫn.

Ông Võ Diên là Chủ tịch Hội Nghề cá Hạt Châu (Thuận An). Năm 2000, sau những lần thất bại với con tôm trên vùng đầm phá, ông chuyển sang thử nghiệm nuôi xen ghép các loại cá, tôm và cua. Ông nói: “Mô hình này không những dễ thực hiện mà còn cho hiệu quả ổn định và ít rủi ro”.

Với 1ha diện tích mặt nước, người nuôi có thể thu tới 150 triệu đồng cho một lứa thu hoạch. Mỗi năm thu 2 thậm chí 3 lứa. Sở dĩ như vậy vì mô hình này cho phép người nuôi thả luân phiên. Theo kinh nghiệm của ông Diên, muốn nuôi thả xen ghép theo mô hình sinh thái thì diện tích ao hồ phải lớn, mỗi hồ tốt nhất trên 1.000m2, sâu khoảng 1m, chủ động nguồn nước ra vào, phải thường xuyên bơm nước để tạo sự lưu thông và sạch sẽ.

Giống bưởi da xanh, trước tiên được trồng ở Chợ Lách, Bến Tre đã được nhân rộng nhiều nơi ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, đem lại nguồn thu nhập lớn cho bà con nông dân. Ông Chín Bé, người đã làm giàu từ 5 công bưởi da xanh trong vài năm gần đây ở Vĩnh Long chia sẻ kinh nghiệm:

• Chuẩn bị đất: đất trồng bưởi yêu cầu đủ nước tưới vào mùa nắng và thoát nước tốt khi mưa nhiều. Trước khi trồng cần lên liếp, bề ngang liếp 4 m, dài tùy theo ruộng. Giữa các liếp được ngăn bởi mương bề ngang 1 m, sâu 1 m, mương được thông với sông hoặc kênh rạch đảm bảo đủ nước tưới khi cần và thoát nước tốt vào mùa mưa. Mặt liếp cần cao hơn đỉnh lũ cao nhất hàng năm 50 cm. Trên liếp cách 4 - 5 m đào một hố tròn có đường kính 1,2 m, sâu 30 cm. Trước khi đặt cây giống cần tạo mô gồm đất đã cuốc lên phơi cho khô trộn đều với 10 kg phân hữu cơ hoai. Chính giữa đỉnh mô móc lỗ sâu 0,2 m rải vôi bột lót đáy phân lân rồi đặt cây bưởi vào phủ đất lại, cắm cọc buộc dây không cho cây lung lay khi dông gió, cắm tàu dừa hai bên che mát, ngày tưới 2 lần. Mô hơi lõm ở giữa để sau này bón thêm phân hữu cơ và tiết kiệm nước tưới, phủ quanh gốc bằng các loại phân xanh, rơm rạ cho mát gốc.
• Thời điểm trồng tốt nhất là cuối mùa khô, đầu mùa mưa. Qua mùa mưa, cây bưởi phát triển khá tốt nhờ nguồn nước trời. Lặt bỏ tất cả trái non trong năm đầu, năm thứ hai có thể chừa mỗi cây 1 trái, năm thứ ba giữ trái vừa phải; số trái giữ lại, tăng dần vào những năm sau.

Hưởng ứng phong trào “Thanh niên lập thân, lập nghiệp, phát triển kinh tế, xóa đói - giảm nghèo”, anh Đỗ Thanh Long ngụ ở ấp Trung Hiếu, xã Xuân Trường (huyện Xuân Lộc) đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Những năm trước đây, với 1 hécta đất đỏ bazan anh Long trồng điều, mì và bắp... cho hiệu quả kinh tế thấp, đời sống gặp nhiều khó khăn. Năm 2007, sau khi tham quan nhiều mô hình sản xuất, anh đã quyết định trồng thử nghiệm 40 cây mít Thái lá bàng. Nhờ được chăm sóc tốt nên chỉ khoảng 18 tháng, cây mít đã cho thu hoạch trái bói,  trung bình mỗi cây có từ 4-5 trái, mỗi trái có trọng lượng từ 15-20/kg. Với giá bán 6 ngàn/kg, trừ các khoản chi phí đầu tư,  anh lãi trên 10 triệu đồng.

Thấy cây mít mang lại hiệu quả kinh tế cao, năm 2009, anh Long mạnh dạn chặt bỏ điều chuyển sang trồng 320 cây mít Thái lá bàng. Đến nay, anh đang sở hữu 150 cây mít từ 4-4,5 năm tuổi, số còn lại đang cho trái bói. Theo tính toán của anh Long, năng suất vườn mít trung bình đạt 32 tấn/hécta. Với giá bán 5 ngàn đồng/kg, sau khi trừ chi phí, gia đình anh thu về trên 100 triệu đồng. Khi vườn mít chưa giáp tán, anh Long còn trồng xen canh thêm gần 200 cây tiêu, mỗi năm cho thu nhập thêm khoảng 15 triệu đồng.

Một số nông dân chân lấm tay bùn ở huyện Sông Hinh (Phú Yên) tin lời những kẻ lạ mặt dụ dỗ đi hái cà phê, lương cao với ước mong có cơ hội đổi đời. Không may, họ gặp phải những kẻ lừa đảo nên bị đánh đập, ngược đãi không thương tiếc. Sau khi được giải cứu, do tinh thần không ổn định nên hầu hết các lao động này đều mệt mỏi, sụt cân.

Theo phản ánh của nhiều người dân ở xã Ea Bia, huyện Sông Hinh, vào cuối tháng 9/2012, có một phụ nữ tên T. về địa phương tiếp cận những gia đình có nhu cầu đi làm ăn xa kiếm tiền. Chúng tôi gặp anh Đặng Tiến Cường ở buôn Tun Chách, xã Ea Bia, một trong những người được gia đình chuộc về. Anh rùng mình, khuôn mặt nhăn nhúm khi những ký ức kinh hoàng ùa về, anh kể: “Hồi còn nhỏ, chiến tranh bom đạn nã xuống buôn ác liệt nhưng không làm tôi sợ bằng nửa tháng ở rẫy cà phê trên Lâm Đồng. Họ bắt chúng tôi làm việc quần quật từ sáng đến chiều, từ ngày này sang ngày khác mà không có phút nào được ngơi nghỉ, dù là ốm đau. Ăn uống thì kham khổ, bẩn thỉu, ngày ăn rau muống luộc, tối mì gói chứ chẳng có món gì khác. Đã thế, ai làm không đạt hiệu quả thì bị đánh bầm dập mình mẩy, ngược đãi như tù nhân. Một số anh em chịu không nổi, tìm cách trốn khỏi nơi này thì bị những tên cai công bắt được, chúng gí súng săn tự chế vào đầu họ, tuyên bố: “Nếu thấy cảnh này một lần nữa, tụi tao bắn vỡ sọ, đem xác vào rừng sâu cho thú ăn”. Nghe đến đây, ai nấy đều im thin thít, số phận từ nay do trời định chứ mình chẳng điều khiển được nữa rồi.